Hızla gelişen teknoloji ve internet kullanımı, güzel gelişmelerin yanı sıra bazı sorunları da beraberinde getirmektedir. Bu doğrultuda Microsoft, Vista sürümü içerisine entegre ettiği bir içerik kontrolü sayesinde, tüm aile bireylerinin özellikle de çocukların bilgisayar ve internet ortamında erişebilecekleri içeriği kontrol altına almayı imkanlı kılmıştır. Biz de yazımızda Vista içerisinde “Parental Control” olarak bilinen bu içerik denetimini inceleyeceğiz.

    Unutulmaması gereken en önemli nokta Parental Control özelliğinin yalnızca Lokal bilgisayarlarda bulunmasıdır. Bir başka deyişle domain içerisinde bulunan bilgisayarlarda bu özellik kullanılmamaktadır.

    Şimdi siz de kendi evinizde bilgisayarınızı kendinize göre ayarlayabilir, çocuklarınızın bilgisayar ve internet üzerinde sizin kontrolünüz altında olmasını sağlayabilirsiniz. Windows Vista’nın bu özelliği sayesinde ailenin bütün bireyleri için ayrı ayrı ayarlamalar ve şablonlar tanımlayabilir esnekliği ve kullanılabilirliği arttırabilirsiniz.

    Şimdi Vista sayesinde çocuğunuz için nasıl bir ayarlama yapacaksınız adım adım görelim.

Öncelikle Control Panel içerisinden “Parental Control” seçeneğiyle devam ediyoruz.

Not: Unutulmaması gerekir ki administrator hesapları için Parental Control kullanarak bir kısıtlama gerçekleştiremezsiniz.

Öncelikle çocuğumuz için bir kullanıcı hesabı yaratıyoruz (Standard kullanıcı hesabı). Ben örneğimde “İdil” isimli bir kullanıcı yaratıyorum.

    Bu gördüğümüz ekran sayesinde bütün “Parental Control” ayarlarımı yapabiliyorum. Göreceğimiz üzere Parental Control 4 temel kısıtlandırma ve güvenlik seçeneği sunuyor. Bunlar;

    - Windows Vista Web Filter: İstediğiniz Web sayfalarının görüntülenmesini ya da engellenmesini sağlayabilirsiniz.

    - Time Limits: Belirleyeceğimiz zaman dilimlerinde çocuğunuzun bilgisayarı kullanmasına ya da kullanmamasına karar verebilirisiniz. Bu sayede belirtilen saatler dışında kalan (ör: akşam 21:00’dan sabah 09:00’a kadar) saatlerde çocuğunuz kesinlikle bilgisayara oturum açamayacaktır.

    - Games: Oyun piyasasının giderek geliştiği günümüzde bazı oyunların şiddet unsurlarına sıkça yer verdiğini biliyoruz. Bu sebeple çocuğunuzun oynamasına izin verdiğiniz oyunları belirtebilirsiniz. “Game Ratings” sayesinde oyunların hangi yaş gruplarındaki çocuklar için uygun olduğunu görebilir ve oyunları tanımasanız bile karar verebilirsiniz.

    - Allow and Block Specific Programs: Vista sayesinde bilgisayarınızda bulunan yazılımlardan çocuklarınızın kullanmasını istemediklerinizi engelleme şansına sahipsiniz.

    Evet şimdi bu ayarlamalarımızı ayrıntılarıyla görelim…

    Zaman kısıtlandırmanızı “Time Restriction” bölümünden yapabilir dilediğiniz zaman dilimini belirtebilirsiniz. Benim örneğimde İdil, akşam 7’den sabah 9’a kadar bilgisayarı kullanamayacaktır.

Yasaklanan saatler içerisinde bilgisayara oturum açmaya çalışan “İdil” yukarıdaki hata ekranı ile karşılaşacaktır.

Bu kısımdan da çocuğumuzun oyun ayarlamalarını yapabileceğiz.

“Game Rating” sayesinde yaş gruplarına göre uygun olan seçenekleri bulabilirsiniz.

Örneğimizde de göreceğiniz üzere İdil’in oynayacağı ya da oynamasının yasaklanacağı spesifik oyunları belirtebiliyoruz.

    “Application Restriction” bölümünden de İdil’in bilgisayar içerisinde kullanabileceği programları belirleyebiliyoruz. Bu sayede belirttiğimiz programlar dışında kalan programlar kesinlikle çalıştırılamayacaktır.

Yukarıdaki liste sayesinde İdil’in kullanacağı programlar listelenmiştir. Listedeki diğer programlar ise kısıtlanacaktır.

Kısıtlanmış olan bir programın İdil tarafından çalıştırılması durumunda yukarıdaki hata mesajı belirecektir ve program çalışmayacaktır.

    Belki de günümüzde en yararlı olacak seçenek olan “Web Restrictions” bölümüne geldi sıra. Bu bölümümüzde çocuğumuz için web sitelerinin kullanılabilirliğini ayarlayabilirsiniz. Bütün web sitelerini serbest bırakabileceğiniz gibi yalnızca belirttiğiniz web sitelerinin çalışmasını diğerlerinin ise bloke edilmesini sağlayabilirsiniz. High, Medium, None, Custom gibi 4 seçeneği bulunan kısıtlama seviyeleriyle istediğiniz ölçüde kısıtlandırmaya gidebilirsiniz. Şiddet, korku, uyuşturucu vb. gibi unsurların tanımlanmış olduğu bu seviyeler içerisinde kısıtlandırmaya gideceklerinizi seçebilirsiniz. Ayrıca “Block file downloads” seçeneğiyle bilgisayara internet üzerinden dosya indirilmesini de engelleyebilirsiniz.

“Allow Block Pages” listesiyle beraber izin verilecek ve yasaklanacak web sitelerini kendiniz tanımlayarak güvenliğinizi oluşturabilirsiniz.

    Çocuğumuz yasaklanmış bir web sitesine girmeye çalıştığında Internet Explorer 7, yukarıdaki hata mesajını verecektir ve web sitesinin açılması engellenecektir. Sayfa içerisinde bulunan “Ask Administrator for Perrmission” sayesinde eğer yönetici kriterlerini karşılayabilirseniz web sitesinin açılmasını sağlayabilirsiniz. Bu, yalnızca yönetici olarak özel durumlarda o sitenin açılmasını sağlamak amacıyla kullanılmalıdır.

Aynı şekilde eğer İdil internet üzerinden herhangi bir dosyayı indirmeye kalktığında yukarıdaki hata mesajı ile karşılaşacaktır.

    Son olarak bütün bu kısıtlamaları ve aktivitelerin sonuçlarını görebileceğimiz bir rapor işimize oldukça yarayacaktır. Vista bunu da sağlayarak yapmış olduğumuz ayarlamalar doğrultusunda çocuğumuzun oynadığı oyunları, gezdiği siteleri, çalıştırdığı programları bize bir rapor halinde sunabilmektedir.

    Raporun hazırlanma sıklığını da yine bir opsiyonla sağlayabilirsiniz. Günlük veya haftalık olarak rapor alma imkanımız bulunmaktadır.

    Son zamanlarda internetin hızla yaygınlaşmasıyla birlikte ortaya çıkabilecek olası sorunların, yeni Windows Vista ile yüksek düzeyde kontrol altına alınabiliyor olması, Microsoft’un önümüzdeki yıllarda güvenlik stratejisine verdiği önemi ortaya koymaktadır. Parental Control mekanizması da bu stratejilerden biri olarak aile bireylerinin güvenli ve zararsız iletişim kurabilmesi için tasarlanmıştır.

    Dostlarım bir makalemizin daha sonuna geldik. Bir sonraki makalemizde yine Vista’nın farklı ve etkileyici özelliklerinden bahsedeceğiz.

    Teşekkür Ederim…